TL; AMA
O le fa'ailogaina o le Post-quantum (PQC) o lona uiga o algorithms fa'ailogaina ua mamanuina e tete'e atu i osofa'iga a se komepiuta quantum tele i le lumana'i. O le siitia atu i ai ua avea nei ma tiute ua leva ona iai i Europa atoa, Amerika ma Asia-Pasefika — ua lē toe avea ma autū o suʻesuʻega.
O le mea muamua e tuʻuina atu i soo se mea o se lisi oloa, ae le o se suiga o le tulafono. O faiga uma, e pei o NIST IR 8547, Suiga i le Post-Quantum Cryptography Standards, o le Fuafuaga o le EU, Sepania CCN-TEC 009 ma isi vaega faapena mo isi itulagi, faatasi ai ma fautuaga a vaega e pei o PCI DSS 12.3.3, e amata i le fesili atu ia te oe e fa'amaumau le fa'ailoga faalilolilo o lo'o e fa'aaogaina.
O se fa'atulagaga ua fuafuaina o sea ituaiga o fa'amaumauga mo aseta fa'alilolilo o le CBOM (Cryptographic Bill of Materials), o se lisi e mafai ona faitauina e le masini o algorithms, ki, tusi faamaonia ma protocols e faʻaaogaina e se faiga. O se faʻaopoopoga lea o le mea ua lauiloa SBOM ma le mea ua fautuaina standardfaatulagaga faatulagaina mo lena lisi oloa.
Siaki le aso na e faamauina ai; atonu e le o le 2035. O le tele o pulega fa'afaamasinoga e malilie e fa'amoemoe e maua ni fa'amaumauga i le 2026–2028, e maualuga le lamatiaga i le 2030–2031, ma fa'amae'aina i le 2035. Ua iloa ia sini, ae e le na'o le tasi le suiga. ML-KEM suia ai le fesuia'iga o ki, ML-DSA e sui ai saini fa'amoemoe lautele, ae o fuafuaga fa'avae i luga o le hash (SLH-DSA, XMSS/LMS) firmware ufiufi ma a'a umi. Ua uma ona lafoina le fa'avae autu i le tele o le initaneti; ua leva tausaga talu ona tuai tusi faamaonia ma saini — o lea e eseese ai le poloaiga faanatinati ma le poloaiga taimi e tatau ai, ma e mana'omia uma e lau fuafuaga.
O le suiga o se sefulu tausaga o le ola faatasi, ae le o se vaeluaga. Seia oo i le ogatotonu o le 2030, o le tele o faalapotopotoga o le a faagaoioia faatasi le faiga faalilolilo masani ma le faiga faalilolilo mulimuli ane, ma e masani ona tuufaatasia moni lava: o se fausaga faafefiloi. Fa'agaioiga fa'akomepiuta o le mea lea e mafai ai ona ola pea lena vaitaimi. O lona uiga o le mafai lea ona suia le algorithm, parameters, pe e te faʻaaogaina se hybrid e ala i le configuration ma le policy, nai lo le toe tusia ma toe faʻaaogaina o le code.
E lua "uati" o loʻo tata, ae le tasi: o le uati faʻatonutonu i luga, ma "selese nei, toe iloilo mulimuli ane" (HNDL). O le mea mulimuli e aofia ai fili o loʻo faʻamaumauina feoaʻiga faʻailoga i aso nei e tatala ai le avanoa pe a iai se komepiuta quantum. O lona uiga o faʻamaumauga e umi se taimi e faʻalilolilo ai ua uma ona faʻaalia.
O le vaega faigata e lē o algorithms, ae o le mauaina. E natia le fa'ailoga faalilolilo i totonu o le code punaoa, mea e fa'alagolago i ai, tusi faamaonia, faila autu, fausaga-e-o-le-code, ata o koneteina, fa'atulagaga o polokalama fa'akomepiuta ma oloa a isi vaega. E tatau i se lisi fa'amaumauga talitonuina ona ta'u sa'o mai mea e le mafai ona va'aia.
E mafai e Xygeni ona fesoasoani ia te oe e sauniuni mo le PQC e ala i le gaosia o le CBOM, fa'avasegaina aseta crypto uma e ala i le lamatiaga quantum, fa'avasega se fa'amaumauga o femalagaiga e ala i le fa'aalia o le HNDL, fa'afanua taunu'uga i faiga fa'atonutonu e ono, ma lipotia le sauniuniga pe a uma le quantum o au mea e fa'alagolago i ai. Fa'amatalaga atoa: Tausisia o le Saogalemu o le Quantum.
O a mea e faaleagaina e se komepiuta kuantum - ma mea e le faaleagaina ai
O lenei eseesega o le mea moni fa'apitoa e sili ona taua mo se aofia a le GRC, aua e filifili ai pe o se sailiga o se galuega sui po o se suiga o le fa'atulagagaO le faia o se mea sese e maua ai fautuaga mo le toe faaleleia e le gata ina leai se aoga ae e matua afaina ai foi.
Shor's algorithm — o se algorithm quantum e fa'atusatusa ai numera tetele ma fa'atatauina lelei logarithms eseese — e fa'aleagaina ai le fa'ailoga o ki lautele i aso nei: RSA, ECDSA, EdDSA, Diffie-Hellman ma ECDH, po'o le DSA. E iai leai se fa'asa'oga i le tele o ki. E le o se ki RSA 4096-bit e sili atu lona saogalemu nai lo le ki 2048-bit e faasaga i se fili quantum. E tatau ona fa'apea nei algorithms suia. E fa'apena fo'i i suiga fa'aleatunuu ua fausia i luga o le matematika lava e tasi — o le SM2 a Saina, mo se fa'ata'ita'iga, e fa'avae i luga o le pi'o elliptic ma o lea e tutusa lava le fa'aalia.
Algoritma a Grover — o se algorithm su'esu'ega kuantum — e fa'avaivaia ai ciphers tutusa ma galuega taulima, ae na'o le fa'aitiitia o lo latou malosi aoga i le afa. O nei mea fa'ama'a'a pe a tu'u i le nofoaga sa'o: siitia mai le AES-128 i le AES-256, mai le SHA-256 i le SHA-384 po'o le SHA-512. Ua fa'ailoa sa'o mai e le NIST IR 8547 le manatu: o le tutusa o le NIST standards "e matua itiiti ifo le vaivai i osofaiga quantum ua iloa nai lo le fa'ailogaina o le ki lautele standards”, ma soʻo se symmetric primitive ua faʻamaonia e ofoina atu le itiiti ifo i le 128 bits o le puipuiga masani e ausia pea le vaega maualalo o le puipuiga post-quantum a le NIST.
O le masini e faia lenei mea e ta'ua o le CRQC - a komepiuta kuantum e talafeagai i le fa'ailoga. E fa'aeteete le faiga fa'avae a le malo i lona tulaga; o le fa'amatalaga fa'atino a le Iunaite Setete e fa'apea: "E le'i iloa pe iai se CRQC, ae o le alualu i luma mautu i le matata o le quantum computing e ono maua ai se CRQC i le sefulu tausaga o lumana'i."
O le mea ua suia e lē o le taunuu mai o le masini — ae o le faʻaitiitia pea o le fua faatatau o le mea e manaʻomia. Ia Me 2025, na lomia ai e Craig Gidney o le Google Quantum AI se fua faatatau o punaoa e faʻaalia ai lena E mafai ona fuafuaina le RSA-2048 i lalo ifo o le vaiaso e se komepiuta kuantum e itiiti ifo ma le miliona qubits pisapisao — pe tusa ma le luasefulu taimi le faʻaitiitiga mai lana lava fuafuaga o le 2019 e tusa ma le ~20 miliona. O se fuafuaga faʻainisinia lena, ae o se fuafuaga e pa'ū faʻaluaina i le ono tausaga o le ituaiga aga masani tonu lava lea e tatau ona mafaufau mamafa i ai se galuega tau lamatiaga.
O le uati ua uma ona amata: selesele nei, toe tatala mulimuli ane
Seleselega nei, tatala mulimuli ane (HNDL) o le faiga lea o le pu'eina o feoa'iga fa'alilolilo po'o fa'amaumauga i aso nei ma teuina se'ia o'o ina mafai e le CRQC ona tatala lona fa'amatalaga. E liua ai se gafatia i le lumana'i i se fa'aaliga i aso nei mo so'o se mea e tatau ona tumau faalilolilo mo le tele o tausaga: fa'amaumauga tau soifua maloloina, faila faaletulafono, meatotino tau le atamai, mea lilo a le setete, tusipasi ua leva ona aoga, fa'amaoniga ua sainia.
Ua taofia e le au fa'atonutonu le puipuia o lenei mea. O le talosaga a le Komisi Europa ia Ianuari 2026 e teuteu ai le NIS2 o lo'o ta'ua i le Recital 8 e fa'apea "o le avanoa e 'selese ai nei - fa'aleaogaina osofa'iga mulimuli ane', atonu o lo'o tutupu nei, ma lamatiaga i le lumana'i e mafua mai i osofa'iga kuantum i saini pepelo" e fa'amaonia ai le suiga.
O le taunuuga o le fuafuaga o se fa'afuainumera faigofie, o se finauga ua faia e Michele Mosca talu mai lena taimi. 2015: fa'aopoopo le aofa'i o tausaga e tatau ona tumau ai le faalilolilo o au fa'amatalaga i le aofa'i o tausaga o le a alu ai lau fesiitaiga. Afai e o'o atu lena aofa'i i tua atu o le tulaga e ono iai se CRQC, ua e tuai. Mo le tele o fa'alapotopotoga fa'atonutonuina, o le fesiitaiga e tele tausaga fa'atasi ai ma le sefulu tausaga o le teuina o fa'amatalaga e sili atu nai lo so'o se fa'atatauga talitonuina.
Ua faia e le NIST le faaiuga faatino i le IR 8547: e “faamoemoe e faamuamua le siitia atu i fuafuaga faavae ki e tetee atu i le quantum … e puipuia ai mai osofaiga 'seleselega nei, tatala mulimuli ane', aemaise lava i protocols fegalegaleai e pei o le TLS ma le IKE.” Muamua le faatuina o ki, lona lua saini — o se poloaiga o le vaevaega a le feterale a Amerika e mulimuli mai moni lava, faatasi ai ma le faatuina o ki pe a uma le quantum e tatau ona faia i le tausaga atoa a o lei sainia. (O le IKE o le protocol o feutagaiga o ki i tua atu o IPsec VPNs.)
Aiseā ua avea ai lenei mea ma faʻafitauli o le GRC aʻo leʻi avea ma faʻafitauli o le faʻailoga faalilolilo?
E tolu mafuaʻaga e mafua ai ona iʻu lenei mea i luga o kesi o CISOs ma ofisa o le tausisia o tulafono nai lo le nonofo faatasi ma inisinia o crypto.
E sau aso faatulagaina mai tulafono ma aiaiga, ae le mai le fisiki. E leai se tasi na te iloa po o afea e taunuu mai ai se CRQC. E mafai e tagata uma ona vaavaai i luga o loo faamoemoe le EU o le a siitia atu mataupu e lamatia ai le faaaogaina i le faaiuga o le 2030, o loo faamoemoe foi le ASD a Ausetalia i le suiga atoa. maeʻa i le faaiuga o le 2030, ma o le a faaleaogaina e le NIST le RSA ma le elliptic-curve cryptography i le tulaga malosi o le saogalemu 112-bit pe a mavae le 2030 ma e le faatagaina ai soʻo se cryptography lautele e vaivai i le quantum pe a mavae le 2035. O na aso e mafai ona suʻesuʻeina; o le quantum timeline e le mafai.
O le mea muamua e tatau ona tuʻuina atu o se mea faitino o suʻesuʻega. A'o le'i fesuia'i so'o se algorithm, e fesiligia e faiga ta'itasi le fesili lava e tasi: O le ā le fa'ailoga faalilolilo o lo'o ia te oe, ma o fea fo'i? O se tiute tau pulega lea e tatau ona tuʻuina atu ma se pule, se faiga o iloiloga ma manaʻoga mo faʻamaoniga. Ua manaʻomia tonu lava e le PCI DSS lenei mea talu mai Mati 2025, pe quantum pe leai.
O se fa'afitauli i fa'atauga. O le tele o fa'amaumauga faalilolilo i lau meatotino e le o lau meatotino. O lo'o i totonu o faletusi, fausaga, masini, kamupani SaaS ma nofoaga e totogi ai. O le fa'afanua a le EU e talosagaina ai vaega e "fausia ni fa'afanua fa'alagolago ... e va'ava'ai i fa'alagolago i totonu ma fa'alagolago i isi vaega"; e lolomiina e le ASD se lisi fa'atasi o fesili pe a uma le quantum e fesili ai i au tagata fa'atau. O gaioiga uma ia e lua o le pulega a le au fa'atau, ma e mana'omia uma fa'amaoniga e mafai ona e tu'uina atu i luma o se suetusi.
O le tulafonoebook: o le a tonu lava le mea e faatatau ia te oe
Ua fa'amautuina ia algorithms
Ua fa'amae'aina e le NIST le galuega autu o le post-quantum standards ia Aokuso 2024 — ML-KEM mo le fa'avaeina o mea taua (FIPS 203), Ma ML-DSA (FIPS 204) ma SLH-DSA (FIPS 205) mo saini — o lea e leai se toe "faatali mo le standardpuipuiga a le s. O se KEM, po'o le faiga o le ki-encapsulation, o le sui lea o le fesuiaiga o ki pe a uma le quantum: e fa'atuina ai se mealilo fa'asoa i le va o vaega e lua, ma o le vaega lea e taofia ai le HNDL.
E lua isi o loʻo felelei: FN-DSA (FIPS 206, e faʻavae i luga o Falcon) e leʻi lolomiina lava e tusa lava pe o se ata muamua, ma HQC na filifilia ia Mati 2025 o se faiga fa'apipi'i ki fa'aleoleo e fa'avae i luga o le code, ua fa'amaumauina i totonu NIST IR 8545. E le tatau i se tasi ona taofia se fuafuaga i le asō, ae o mafuaaga uma ia e lua e fausia ai crypto-agility — le mafai ona suia le algorithm e ala i le fa'atulagaina nai lo le toe tusiaina o le code. O fea o au algorithm e avea ma mea ua fa'atulaga i totonu le fa'afanua sui i lalo ifo.
O le taimi fa'atulagaina: NIST IR 8547
NIST IR 8547, Suiga i le Post-Quantum Cryptography Standards, o le pepa lea e fa'atusatusa i ai le tele o isi fa'afanua, aua e tu'uina atu ai aso e muta ai le fa'aogaina o le fa'ailoga faalilolilo masani a le lautele:
| Aiga o le algorithm | le faataamilosaga | suiga |
|---|---|---|
| ECDSA, RSA (saini) | 112 vaega o le malosi o le puipuiga | Ua lē toe fa'aaogaina ina ua mavae le 2030, ua lē toe fa'atagaina ina ua mavae le 2035 |
| ECDSA, EdDSA, RSA (saini) | ≥ 128 bits o le malosi o le puipuiga | Ua lē fa'atagaina ina ua mavae le 2035 |
| Fa'avaeina o le DH ma le MQV, ECDH, ma le RSA i le fanua fa'atapula'a | 112 vaega o le malosi o le puipuiga | Ua lē toe fa'aaogaina ina ua mavae le 2030, ua lē toe fa'atagaina ina ua mavae le 2035 |
O se fa'amatalaga i iunite: tulaga o le NIST malosi o le puipuiga, ae le o le umi o le ki. I le SP 800-57 Vaega 1 Toe Teuteuga 5, Laulau 2, o le tulaga malosi o le 112-bit e RSA-2048 ma pi'o elliptic ma se fa'atonuga 224–255-bit (P-224); o le tulaga 128-bit e RSA-3072 ma pi'o o le 256–383 bits (P-256). O lea la, o le "112-bit RSA" e le o se ki 112-bit — o le RSA-2048 lea e fa'amutaina pea se vaega tele o le gaosiga o le TLS. Ma o le fa'apipi'iina masani o le P-256 / RSA-3072 o lē i totonu o le pakete o le fa'aitiitia o le fa'aaogaina o le 2030; o lo'o i totonu o le pakete o le fa'asaina o le 2035. E fa'ai'u uma pakete e lua i le nofoaga e tasi: a mae'a le 2035 e leai se algorithm o le ki lautele e vaivai i le quantum ua fa'amaonia i so'o se tele o le parakalafa.
Tasi le lapata'iga e tatau ona e iloa a'o le'i ta'ua i se fa'atonuga committī: O le IR 8547 o se uluai tusi fa'ata'ita'i a le lautele lava ia — lomia Novema 2024, tapunia le vaitaimi o faʻamatalaga ia Ianuari 2025, leai se lomiga mulimuli i le taimi na tusia ai. E leʻi taofia ai lona avea ma faʻasinomaga; faʻafanua faʻaleatunuu ma oloa a le au faʻatau, Xygeni aofia ai, fa'atusatusa i ai. Ia matau fo'i le mea e e le o: e leai se tala e uiga i fa'amaumauga, sailiga po'o le fa'aogaina o fa'amatalaga faalilolilo. O na matafaioi e sau mai se isi mea.
O le fa'afanua o le lalolagi: o ai e fai mai le a, ma o afea
O lenei laulau o loʻo aoteleina ai le faʻavae faʻatonutonu e tusa ai ma itulagi:
| Pulega / fa'alapotopotoga | O le ā ua setiina | Aso taua |
|---|---|---|
| Ausetalia — ASD | O le taimi sili ona ma'ai i soo se mea. Ua fautuaina e le ISM le taofia o le RSA, DH, ECDH ma le ECDSA | fuafuaga 2026 · amata 2028 · fa'amae'a 2030 |
| EU — Fuafuaga o le NIS CG; COM(2026) 13 ua fautuaina le tusiaina o le PQC i totonu o le NIS2 | Fuafuaga fa'afanua a le atunu'u, fa'amaumauga fa'alilolilo, fa'afanua fa'alagolago; CBOM fautuaina i le igoa | Laasaga muamua o le 2026 · 2030 ua maeʻa tulaga lamatia maualuga · 2035 feololo/maualalo |
| Sepania — CCN-TEC 009 / BP-37 (Iulai 2026) | O fa'ailoga taua a le EU ua fa'amautuina, fa'atasi ai ma se fa'amaumauga fa'alilolilo e mafai ona tu'uina atu | 31.12.2026 fuafuaga, pulega, fa'amaumauga o crypto, fa'ata'ita'iga · 31.12.2030 lamatiaga maualuga · 31.12.2035 feololo |
| Peretania — NCSC | Muamua le mauaina, ona fa'amuamua lea o le siitia | 2028 sailiga + fuafuaga · 2031 faamuamua maualuga · 2035 maeʻa |
| Kanata — CCCS ITSM.40.001 | Fuafuaga a matagaluega fa'atasi ai ma lipoti o le alualu i luma fa'aletausaga | Fuafuaga o Aperila 2026 · 2031 fa'amuamua maualuga · 2035 atoa |
| Feterale a le Iunaite Setete — EO 14412 / OMB M-26-15 | Femalaga'iga o ofisa, fa'asologa o konekarate, ma elemene maualalo o le CBOM | ~Mati 2027 Elemene o le CBOM · 2030 fa'avae autu + tulafono FAR · 2031 saini · 2035 atoa |
| Faiga fa'avae tau puipuiga a le atunu'u o Amerika — NSA CNSA 2.0 | PQC mama, leai se fa'afefiloi; ML-KEM-1024, ML-DSA-87, AES-256, SHA-384/512 | le tele o vaega 2030–2031 · vaega totoe 2033 |
| Iapani — CRYPTREC; Fuafuaga mo le Puipuiga o le Initaneti 2025 | Ua faaopoopo le ML-KEM i le Lisi o Fa'amatalaga Fa'amaonia (Mati 2026); ua si'itia le PQC i le fa'amuamua vave i faiga fa'avae | o lo'o sauniuni le fa'afanua o femalagaa'iga |
| Korea i Saute — Auaunaga Fa'amatalaga Fa'ale-Atunu'u / MSIT, KpqC | Fuafuaga autū a le atunu'u fa'atasi ai ma se seti o algorithm fa'alotoifale (HAETAE, AIMer, SMAUG-T, NTRU+) ua filifilia i le 2024–25, fa'atasi ai ma le NIST's | o lo'o fa'agasolo faiga fa'ata'ita'i a le vaega |
| Saina — ICCS / Pulega o Fa'ailoga Fa'alilolilo a le Setete | Ala Sovereign: lana lava tauvaga PQC (ua tapunia talosaga ia Iuni 2026) nai lo le faʻaaogaina o algorithms NIST | leai se aso fa'ai'u fa'alaua'itele |
| Sigapoa — Fautuaga a le MAS (Fepu 2024) | Ta'ita'ia e le vaega: ua fa'atonuina fa'alapotopotoga tau tupe e fa'amaumau aseta fa'alilolilo ma fa'ailoa aseta fa'amuamua mo le fesiitaiga | leai se aso faatulagaina |
| Niu Sila — NZISM | O lo'o iai se vaega sauniuni mo le PQC; e leai ni algorithms PQC ua fa'amaonia ma e leai se aso fa'atulagaina mo le fesiitaiga | leai se seti |
| UAE | Faiga fa'avae fa'ale-atunu'u mo fa'ailoga faalilolilo ma se polokalame fa'ale-atunu'u mo femalaga'iga pe a uma le quantum, fa'atasi ai ma se fa'alauiloaga o le sailiga o fa'ailoga faalilolilo e lagolagoina e le setete | polokalame o lo'o fa'agasolo |
| Isaraelu - INCD / Faletupe o Isaraelu | Ua taʻu atu i matagaluega a le malo e faʻafanua atinaʻe ma faʻailoa mai faʻamaumauga ua aliali mai; taʻiala a le vaega i luga o faʻamaumauga ma faʻafanua - taʻiala, e leʻi faʻatonuina lava | taiala |
| Pasila — ITI | O lo'o tu'ufa'atasia fa'a-post-quantum algorithms i totonu o le ICP-Brasil, le atina'e fa'alaua'itele-ki a le atunu'u, e ala i se fa'atonuga masani (Ianuari 2026) | faasolosolo i le tuuina atu o tusi faamaonia |
| O isi vaega o Amerika Latina (Mekisiko, Colombia, Peru, Chile…) | Leai se poloaiga fa'ale-atunu'u fa'apitoa a le PQC na lolomiina i le taimi na tusia ai lenei tusiga | e oo mai noataga e ala i pulega o vaega, PCI DSS ma konekarate a tagata faatau |
E sili atu le taua o eseesega e tolu nai lo le laina o se laulau e tasi.
- E lima tausaga e muamua atu ai Ausetalia nai lo isi tagata uma. O le taiala a le ASD e lē o le “faaitiitia o tapula’a vaivai i le 2030” — ae o le “ua mae’a le suiga i le faaiuga o le 2030”, ma ua fautuaina e le ISM le taofia o le fa’aaogaina o faiga fa’alilolilo masani e lē tutusa le fa’ailoga, “e aofia ai faiga fa’alilolilo e pei o le Rivest-Shamir-Adleman (RSA), Diffie-Hellman (DH), Elliptic Curve Diffie-Hellman (ECDH) ma le Elliptic Curve Digital Signature Algorithm (ECDSA) primitives”, i lea aso. Afai e te fa’agaoioia i Ausetalia pe fa’atau atu i sapalai a le malo o Ausetalia, o le aso lea e fa’amautu ai lau fa’ailoga, ae lē o le 2035.
- O loʻo faʻatautaia e Saina se ala tutoatasi. E leʻi faʻaaogaina le ML-KEM ma le ML-DSA; na faʻatautaia e le inisitituti a le Pulega o Faʻailoga a le Setete lana lava valaʻau mo algorithm faʻapisinisi o le isi tupulaga, ma tapunia talosaga ia Iuni 2026 ma standarde mulimuli ai. Mo se kamupani faavaomalo o lona uiga o le fuafuaina lea mo lua aiga o algorithm post-quantum i le tulaga lava e tasi, faatasi ai ma le SM2 — e faʻavae i luga o le elliptic-curve, o lea e tutusa lava le Shor-broken — e fai ma sui e siitia ese. Ua le toe avea le Crypto-agility ma se faʻamatalaga faʻapitoa iinei.
- O le tele o atunuu o le lalolagi e leai se poloaiga faaleatunuu a le PQC — ma e leai se mea e suia ai. I le tele o Amerika Latina, ma le tele o Sasaʻe Tutotonu ma Asia-Pasefika, e leai se aso atofaina o le PQC ua lolomiina. O loʻo oʻo mai pea noataga, e ala i auala e tolu e le amanaʻia ai tuaoi: o pulega o vaega (o se fautuaga faʻa-Sigapoa i faʻalapotopotoga tau tupe; o faʻamoemoega a le faletupe tutotonu), faʻalava standardo lo'o mana'omia se fa'amaumauga fa'alilolilo (PCI DSS, ISO/IEC 27001 seti fa'atonutonu), ma tagata fa'atau. O se tagata fa'atau oloa i se tagata fa'atau mai le EU, Ausetalia po'o le feterale a Amerika e mautofi i la latou aso fa'atulagaina e ala i le konekarate.
O le ā lava le mea e noatia ai se faʻalapotopotoga tumaoti
Tu'u ese mo sina taimi ia fuafuaga fa'afanua a le atunu'u. Mo le tele o fa'alapotopotoga tumaoti, o matafaioi fa'amalosia e sau mai nofoaga e fa, e leai se tasi o ia mea na tusia mo le quantum:
- NIS2 (Fa'atonuga (EU) 2022/2555) e mana'omia, i le Mataupu 21(2)(h), "fa'avae ma taualumaga e fa'atatau i le fa'aogaina o le fa'ailoga faalilolilo ma, pe a talafeagai ai, fa'ailoga faalilolilo" o se fua fa'avae o le puleaina o tulaga lamatia. O le a fa'amanino e le COM(2026) 13 le fua fa'atatau o le quantum e ala i le fa'aopoopoina o le suiga o le PQC i le Mataupu 7(2).
- Dora - le Tulafono Fa'atekonolosi Fa'agaioiga Maufetuuna'i ma ana mea fa'atekinolosi standards, Tulafono Fa'atonu a le Komisi (EU) 2024/1774. O le Mataupu 6 e manaʻomia ai faʻalapotopotoga tau tupe e aofia i totonu o la latou faiga faʻavae faʻailoga "sauniga mo le faʻafouina poʻo le suia, pe a manaʻomia, le tekinolosi faʻailoga e faʻavae i luga o atinaʻe i le faʻailogaina o faʻamatalaga", ma pe a le mafai ona latou faʻafouina, e "faʻaaogaina ni faiga faʻaitiitia ma le mataʻituina e faʻamautinoa ai le maufetuunaʻi e faasaga i taufaʻamataʻu faʻatekinolosi". O se tiute lea o le crypto-agility ma se supavaisa e faʻapipiʻi, ma o ana faʻaaliga e taʻua manino ai alualu i luma quantum.
- Mana'oga o le PCI DSS v4.0 12.3.3 — o le mea ua uma ona toilalo le tele o faʻalapotopotoga e aunoa ma le iloaina o se manaʻoga PQC ua nanā. Ua faʻamatalaina e le PCI SSC o se "manaʻoga fou e faʻamaumau ma toe iloilo ai faʻamaumauga ma faʻatonuga faʻapitoa o loʻo faʻaaogaina i le itiiti ifo ma le tasi i le 12 masina", ma ua le toe avea ma faiga sili ona lelei i luga o 31 Mati 2025. Leai se aso e gata ai le PQC, leai se lisi o algorithm quantum — ae o le lisi faaletausaga o fa'amaumauga fa'alilolilo ma le fuafuaga ua fa'amaumauina mo le tali atu i suiga fa'alilolilo ua uma ona saunia.cise masani lava o pulega e manaʻomia e se polokalame PQC, ua uma ona faʻamalosia ma ua uma ona suʻesuʻeina.
- Fa'asologa o fa'atauga. E lua fuaiupu o le a sili atu ona oʻo atu nai lo soʻo se faʻafanua faʻale-atunuʻu. Cyber Resilience Act (Tulafono Faatonutonu (EU) 2024/2847) e amata mai 11 Tesema 2027 ma ua uma ona faia se SBOM o se tiute o le kamupani gaosi oloa mo oloa e iai elemene numera — e le fa'amalosia ai se CBOM, ae e fa'atuina ai pepa o meafaitino e mafai ona faitauina e masini e fai ma mea e tausisia ai le tausisia o oloa. Ma i le US, EO 14412 ua faatonuina le Federal Acquisition Regulation (FAR) Council e fautuaina se tulafono e manaʻomia ai konekarate ua ufiufiina ia tausisia le NIST FIPS e aofia ai le PQC algorithms e oo atu i le aso 31 o Tesema 2030, ma — o le fuaiupu e sili ona lautele lona aapa atu — poloaiga CISA ma le NIST e lolomi, i totonu o le 270 aso (pe tusa o le 19 Mati 2027), “taiala a le lautele o loʻo faʻamatalaina ai le manatu o ofisa e uiga i elemene aupito maualalo mo se pili o meafaitino faʻalilolilo. O nei elemene e tatau ona mafai ai ona faia le iloiloga otometi o aseta faʻalilolilo e faʻaaogaina e se elemene o masini poʻo polokalama faakomepiuta.”
O le mea mulimuli lea e sili atu lona tāua nai lo Uosigitone. “Elemene aupito maualalo mo se SBOM"ua muamua atu"cisle auala na suia ai le lisi o meafaitino o polokalama faakomepiuta mai se manatu lelei i se mea totino faakonekarate i le lalolagi atoa. O loʻo i ai nei le CBOM i le ala lava lea e tasi, faatasi ai ma iloiloga otometi ua tusia i le manaʻoga — o se siata tusi e le faʻamalieina ai.
O le faatulagaga: CycloneDX CBOM
CycloneDX o le standard lea e maua ai e le CBOM se foliga maoti. Lomiga 1.7, na faʻasalalauina i le aso 21 Oketopa 2025 ma faʻamaonia o le ECMA-424 2nd Edition, o le toe teuteuga o loʻo taulaʻi nei i le crypto: e faʻaopoopoina ai se standardlisi fa'apitoa o fa'ailoga fa'alilolilo aiga o algorithm ma se lisi atoa o pupuni elliptic, e fa'apitoa lava e lagolago ai "su'esu'ega, iloiloga o le tausisia o tulafono, ma iloiloga o le sauniuni o le PQC". O se CycloneDX CBOM e fa'amatalaina ai ituaiga e fa o aseta crypto - algorithms, protocols, tusi fa'amaonia, ma mea e feso'ota'i i ai e pei o ki, IVs ma salts - fa'atasi ai ma vaega o polokalama faakomepiuta e fa'atinoina ai.
E vaapiapi le manatu ae aoga: pe a lolomiina elemene maualalo o le CBOM, o le CycloneDX o le faatulagaga lea o le a tautalagia e le maketi.
O le taimi faatulagaina ua tuufaatasia
E tutusa lava le mamanu i toetoe lava o mea uma: mauaina i le 2026–2028, femalagaaiga e maualuga le lamatiaga i le 2030–2031, ma isi mea uma i le 2035. Fuafua fa'asaga i lea foliga ma ua e ogatasi ma i latou uma. Ona saili lea o le aso e tasi e fa'amautu ai oe muamua — e seāseā lava o le 2035, ma mo soʻo se tasi i le vaʻaiga a le PCI DSS na amata le noataga o le teuina o oloa i le 2025.
O le femalagaiga lava ia: o le a le mea e sui ai le mea
E na'o le afa o le fa'amatalaga pu'upu'u le taimi atofaina. O le isi afa o le mea tonu lava lea o lo'o e fa'atinoina. i — ma o le tali e lē o le tasi le suiga ae o ni nai, faatasi ai ma le matua e eseese, le tele e eseese ma le taimi e matua eseese lava e tatau ona faatino ai.
O le fa'afanua sui
| O le mea ua ia te oe i le asō | O le a le mea e avea ai | Standard | O le a le matamata |
|---|---|---|---|
| Felauaiga o ki RSA, fesuia'iga o ki DH / ECDH — TLS, VPN/IPsec, SSH, fe'au | ML-KEM, i le fa'atinoina o se fa'afefiloi ma le X25519 i aso nei | FIPS 203 | O le mea fa'anatinati: o le mea lea e taofia ai le HNDL. Ua uma ona fa'aaogaina i le tele o le initaneti |
| Saini fa'apitoa mo le RSA / ECDSA / EdDSA — tusi fa'amaonia, fa'ailoga, pepa aloaia | ML-DSA | FIPS 204 | Tele. E fa'aopoopo e le ML-DSA-44 le tusa ma le 15 kB i le feso'ota'iga TLS ta'itasi e fa'asaga i le filifili ogatotonu e 3.2 kB i le asō. |
| O saini e manaʻomia se peti faʻamatematika ese, poʻo ni aʻa faʻatuatuaga ua leva ona ola | SLH-DSA | FIPS 205 | Fa'avae i luga o le hash ma fa'asao, ae o saini tetele ma le saini gesegese |
| Firmware, polokalama faakomepiuta ma le saini saogalemu o le amataga | XMSS po'o le LMS (fa'avae i luga o le hash a le setete), po'o le SLH-DSA | SP 800-208 | O le pulega o le setete o se manaʻoga faigata mo le faʻatinoina - o le toe faʻaaogaina o se ki e tasi le taimi e faʻaumatia ai le saogalemu o le fuafuaga |
| Saini fa'atapula'aina le tele | FN-DSA | FIPS 206 — e le'i lolomiina lava | Aua le tu'uina i luga o se fuafuaga 2026–2027 |
| O se pa puipui e tete'e atu i se motusia o le fa'alava | HQC | Filifilia ia Mati 2025, standard faatalitali | O se KEM faaleoleo, ae le o se fuafuaga |
| AES-128, SHA-256, 3DES, MD5, SHA-1 | AES-256, SHA-384/512 po'o le SHA-3; fa'agata le 3DES, MD5, SHA-1 | FIPS o lo'o iai nei | Teritori o Grover: o se suiga o le parakalafa, ae le o se suiga |
Hybrid — o le tu'ufa'atasia o se algorithm post-quantum ma se algorithm masani ina ia tatau ai i se tagata osofa'i ona motusia uma ia mea e lua — o le tulaga masani lea i le taimi o le suiga, ma RFC 9794 (Iuni 2025) i le iuga standardua fa'aputuina le fa'aupuga mo lea mea ("PQ/T hybrid"). E eseese faiga fa'avae iinei, o lea la o se fesili fa'aletulafono, ae le o se mea e fiafia i ai inisinia: Ua fautuaina e le CCN a Sepania le fa'afefiloi o saini fa'avae i luga o le lattice (ML-DSA, FN-DSA) a'o fa'apea mai e le mana'omia e faiga fa'avae i luga o le hash (XMSS, SLH-DSA), ma o le tulaga o le EU e lautele lava le fa'aaogaina o le hybrid; O le CNSA 2.0, i se fa'atusatusaga, e mana'omia le PQC mama mo faiga fa'asao o le atunu'u. O le a mana'omia e se fa'alapotopotoga faavaomalo ia fa'atulagaga uma e lua, o se finauga lea mo le faia o le fa'atulagaga o le filifiliga o le algorithm nai lo le code.
O le a le mea e leai se sui e sui ai
Ua iai i le NIST standarde lua lava mea ua fa'atulagaina: o le fa'apipi'iina o ki ma saini numera. E lava lea mo le tele o vaega, ae leai se mea mo isi vaega. Afai e fa'alagolago au faiga i fausaga fa'apipi'i, fa'ailoga fa'asinomaga po'o uiga, tapula'a, saini tauaso po'o vaega, po'o isi fa'ailoga fa'apitoa maualuluga, e leai se tutusa fa'amaonia o le post-quantum e siitia atu i le aso - o le tali fa'amaoni o le fa'ailoaina lea o na fa'aoga i le taimi nei, fa'ailogaina i latou e le'i fo'ia, ma mamanuina se auala e alu ese ai nai lo le fa'atali mo se standardE fa'apena fo'i i a'a o le fa'atuatuaga i masini komepiuta: HSM (hardware security modules), TPM ma smartcards e fa'agaoioia ta'amilosaga fa'afouina silicon e umi atu nai lo le taimi fa'atonutonu.
E lē tasi le fesiitaiga, ae o ni nai fesiitaiga e eseese taimi e fa'atali ai
O le mea lea e suia ai e le fa'afanua sui le taimi atofaina. E lē tutusa le faasologa o le faanatinati ma le faasologa o le taimi e tatau ona faatino ai, ma o se fuafuaga e fausia i luga o le na o le tasi o na mea o le a misia ai se taimi atofaina.
- Fa'amaumauga o lo'o fe'avea'i — nofoaga autu. O le faanatinati sili ona maualuga (o le luga o le HNDL) ma le puʻupuʻu taimi e fa'atino ai: mo le tele o fa'aputuga o se fa'aleleia atili lea o le faletusi ma se suiga o le fa'atulagaga. E mafai fo'i ona fa'atinoina — lipotia mai e le Cloudflare i le Oketopa 2025 e silia ma le afa o fefaʻatauaʻiga na amataina e tagata i lana fesoʻotaʻiga ua uma ona faʻaaogaina le maliega ki post-quantum. O le va o loʻo i lau itu o le fesoʻotaʻiga: naʻo le ~39% o 'auʻaunaga upega tafaʻilagi lautele e 100,000 na lagolagoina, ma le 3.7% o 'auʻaunaga amataga i tua atu o le Cloudflare. O fuainumera o loʻo iai nei o loʻo i luga Cloudflare Radar. Amata iinei, faauma vave.
- Tulafono fa'akomepiuta, firmware ma le saini fa'amautu saogalemu. Maualalo le faanatinati o le HNDL — e leai se tasi e aoina se saini — ae o se taimi umi ma se aso e tatau ona vave ai, aua o se masini na auina atu i le 2027 e tatau lava ona faamaonia saini i le 2040, ma o a'a o le sainia e sefulu tausaga le umi e ola ai. standardUa sauni (SP 800-208, SLH-DSA); O le CNSA 2.0 ma le CCN a Sepania na tuʻu uma ai le sainia o firmware i luma o le faʻasologa mo lenei lava mafuaʻaga. Amata nei lava e ui lava i le itiiti o le faanatinati.
- PKI ma tusi faamaonia. E te lē pulea lenei faasologa. E le'i fa'amoemoeina o le a avanoa lautele ma fa'atuatuaina tusi fa'amaonia post-quantum i luga o browsers a'o le'i o'o i le 2027, o fa'atulagaga o tusi fa'amaonia hybrid sa le'i fa'amautuina i le IETF e o'o mai i le fa'ai'uga o le 2025, ma o le tele o filifili e fa'ateleina i ni nai taimi. Fa'ata'ita'i ma fuafua le paketi; 'aua le folafola atu se aso e te le'i fuafuaina.
- Fa'amaumauga o lo'o malolo ma fa'amaumauga ua leva ona aoga. E lelei le fa'ailogaina tele — o le AES-256 o se suiga o le parakalafa. O le fa'aaliga o lo'o i totonu o le fa'asologa o ki i luga a'e: afifiina o ki ma le felauaiga o ki e fa'aogaina le RSA po'o le ECDH. O fa'asalalauga toe fa'ailogaina e fai si gesegese ma e pa'i atu i fa'amaumauga fa'aleoleo, fa'amaumauga ma tupe teu fa'afaigaluega.
- Fa'apipi'i, OT (tekinolosi fa'agaioiga - faiga fa'apisinisi ma faiga fa'atonutonu) ma faiga a isi vaega. E umi atu le taamilosaga o le fa'afouina nai lo le taimi fa'atulagaina, ma nisi aseta e le mafai ona toe fa'aliliuina. Mo i latou, o le tali o le sui, o le tauia o pulega, po'o se lamatiaga ua fa'amaumauina ma taliaina - ma o le vave ona e ta'uina i latou, o le taugofie fo'i lea o na filifiliga ta'itasi.
Lua taunuuga aogā mo se fuafuaga a le GRC. Muamua, fa'atulaga i tua mai lau aso fa'amautu muamua e ala i le taimi e tatau ai, ae le na'o le togi o le lamatiaga: o le fa'asologa o galuega ua uma ona fa'atulaga e ta'u atu ia te oe mea e tatau ona fa'asa'o muamua i mea e te mana'o e fai mafai fa'aleleia vave; o le lisi o taimi fa'atino e ta'u atu ia te oe mea e tatau ona fai āmata muamua e tusa lava po o le a. Lua, e tatau i le lisi oloa ona fa'amaumauina le fa'aaogaina, ae le na'o le algorithm. E lē mafai ona fa'atinoina se gaioiga i le “RSA-2048 i totonu o lenei fale teuoloa”; o le “RSA-2048 e fa'aaogaina mo felauaiga autu i se tautua e fa'asaga i le lautele” ma le “RSA-2048 e fa'aaogaina e saini ai le firmware” o ni galuega faatino se lua e eseese ma ni sini se lua, ni aso fa'atulagaina se lua e eseese ma ni tagata e lua e eseese. O le mafua'aga lea e tatau ai i se lisi oloa ona pu'eina le vasega muamua ma le fogāeleele na maua ai le fa'ailoga faalilolilo, ae le na'o se igoa o le algorithm — ma le mafua'aga e faigata ai le fausiaina o se tasi nai lo le mea e foliga mai.
Aiseā e faigata ai le sauniuni mo le PQC: o le fa'ailoga faalilolilo e moni lava o lo'o iai i soo se mea
E muamua talosagaina e pulega uma le lisi o oloa auā o le lisi o oloa o le vaega faigata lea. E iloa e faʻalapotopotoga lenei mea i le taimi lava latou te taumafai ai.
O fea tonu e natia ai le fa'ailoga faalilolilo
- Telefoni i 'upega tafa'ilagi i lau lava punaoa — o se cipher ua fausia i totonu o se tautua, o se hash ua filifilia i totonu o se vasega aoga, o se curve ua faaigoaina i totonu o se faiga fa'asinoga. E valu gagana i le tasi monorepo o lona uiga e valu seti o fa'ata'ita'iga.
- Dependencies — o le tele o crypto i le tele o talosaga e faʻatinoina e faletusi e leʻi filifilia ma le loto i ai e le 'au: BouncyCastle, OpenSSL, libsodium, node-forge, PyCryptodome, Tink. O le fea algorithm e faʻagaoioia moni o se meatotino a le faletusi, ae le o lau code.
- Tusi Faamaonia ma meafaitino autu — O tusi faamaonia X.509 ua siakiina i totonu o fale teu oloa, faila autu PEM i faila faatulagaina, fale teu oloa autu ua tuufaatasia i totonu o ata.
- Fa'atulagaga o le atina'e e pei o se code ma le protocol — se fa'ata'ita'iga TLS maualalo i totonu o se module Terraform, se lisi o cipher suite i totonu o se ingress controller, se fa'atulagaga SSH i totonu o se ata fa'avae.
- Ata o koneteina ma faila fa'aputuga ua tu'ufa'atasia — o faletusi numera ua feso'ota'i i ni vaega e leai se tasi e faitauina lava.
- Oloa a isi vaega ma SaaS — le numera fa'aeletonika e te lē va'aia pe suia, na'o lou fesili e uiga i ai.
- HSM, auaunaga tau pulega autu ma masini feso'ota'iga — le crypto e ola i fafo atu o polokalama faakomepiuta.
O mea e fa e avea ai lenei ma polokalame, ae le o se scan
Fa'amatalaga fa'amaoni. O se lisi oloa e na'o se fa'amaoniga pe afai e ta'u mai ai ona lava tapula'a. "Na matou su'esu'eina le puna, mea e fa'alagolago i ai, tusi fa'amaonia, faila autu ma IaC fa'atulagaga; matou te le'i su'esu'eina feoa'iga taimi fa'atino, fa'atalofa a le TLS, anotusi o le HSM, binaries ua tu'ufa'atasia po'o vaega o koneteina" o se tulaga puipuia. O se numera e leai se denominator e le o se numera fa'apea.
Fa'amuamua, ae le o le fa'avasegaina. O se fanua tele e maua ai le faitau afe o sailiga crypto. E le mafai ona faʻaaogaina se lisi mafolafola. O le faʻavasegaga e taua e tuʻufaʻatasia ai mea e fa: pe ua Shor-broken le algorithm pe na o Grover-weakened; o le a le umi e tatau ai ona tumau le faalilolilo o faʻamatalaga e puipuia (le HNDL factor); pe ua faʻaalia i se fesoʻotaʻiga; ma pe mafai moni ona oʻo atu i ai i le faʻatinoina o le code nai lo le tuʻu i totonu o se faʻataʻitaʻiga poʻo se faʻataʻitaʻiga faʻatau atu. O faʻafanua uma e fai mai "faʻaaoga muamua tulaga lamatia maualuga" o loʻo tuʻuina atu ai se faʻatonuga faʻamuamua, ma e le mafai ona e taliina mai se lisi faʻa-alafapeta.
Agava'a, e le na'o le sui. E pei ona faʻaalia i le faʻafanua sui, o loʻo faʻaauau pea le seti o sini ma e eseese tulafono faʻafefiloi e tusa ai ma le itulagi - o le fesuiaʻiga e te faia i le 2027 o le a le avea ma au mulimuli. O igoa o algorithm ua faʻamautu, pine cipher suites, leai se faʻamatalaga o le tautua ma faʻaliliuga o protocol e le mafai ona feutanaʻi o mea ia e liliu ai le isi fesuiaʻi i se isi galuega e tele tausaga. O ni mea lava ia na maua, e taugofie ona toe faʻaleleia i le taimi nei ae taugata ona toe faʻaleleia mulimuli ane.
O le filifili sapalai. E le mafai ona e siitia vave atu nai lo lau mea e sili ona telegese i luga o le vaitafe. O fea o au mea e faʻalagolago i ai e lagolagoina le PQC, lea e ofoina atu ni auala faʻafefiloi, lea ua lolomiina se faʻafanua, lea e lolomiina se CBOM - e fuafua ai lau auala taua, ma o le faʻamaoniga foi lea e manaʻomia e se 'au faʻatau i lalo o noataga tau lamatiaga a le NIS2 ma le DORA.
Tasi le mailei: o le lisi o oloa o se pulea, ae le o se galuega faatino
O le uiga masani o le fa'atinoina lea o se fa'ata'ita'iga o le sailigacise, faia se siata, ma faila. Ua uma ona taofia e le PCI DSS lena mea i lana taamilosaga iloiloga e sefululua masina; ua tapunia e le CCN a Sepania lana lisi siaki o femalagaaiga i le "faafou le lisi o aseta faalilolilo ma mea latou te faalagolago i ai"; ma o le memorandum faatino a le US e sili atu ona manino:
I le tele ma le lavelave o siosiomaga Fa'amatalaga Fa'atekonolosi a le Feterale, o auala fa'atino e su'esu'e ma pulea ai fa'ailoga faalilolilo e masani lava ona le lava. E tatau i ofisa ona fa'aogaina le otometi pe a mafai ma talafeagai ina ia maua ai se malamalamaga atoatoa ma fa'afouina pea i la latou tulaga fa'ailoga faalilolilo. E taua tele le otometi mo le puleaina o oloa, fa'amalosia o tulafono fa'avae, ma le lipotia o le tausisia o tulafono.
Fa'aliliuga o fa'ailoga faalilolilo: e fa'aopoopo e se tagata atia'e se faletusi, suia se ata fa'avae, e tu'uina atu e se tautua fou se seti o fa'ailoga faalilolilo masani. O se lisi o oloa e toe fa'afouina i luga o fausaga ta'itasi o se fa'atonutonu; o se tasi e toe fa'afouina i tausaga ta'itasi i le lima o se galuega fa'atino o mea anamua o le a e faia pea lava pea.
O le uiga o le "sauniuniga PQC" i le faatinoga
Aveese le gagana a le kamupani fa'atau oloa, ma o le sauniuniga a le PQC o le mafai lea ona gaosia mea e ono pe a mana'omia:
- O se lisi o fa'amaumauga fa'alilolilo i se standard faatulagaga e mafai ona faitauina e le masini, e ufiufi ai mea e te vaaia, ma toe gaosia otometi lava.
- O se fa'avasegaga o tulaga lamatia o aseta uma o loʻo i ai: e tatau ona sui (Shor-broken), e mafai ona faʻamaʻaʻa i le mea sa i ai (Grover-weakened), pe ua saogalemu i le quantum.
- O se fa'asologa o femalagaiga ua fa'atulagaina e atagia ai le umi o le ola o faʻamaumauga, le faʻaalia ma le faigofie ona oʻo atu i ai — o lea la “faʻamuamua mataupu faʻaoga e maualuga le lamatiaga” e tatau ona tali atu i ai.
- O se fa'amatalaga o le ufiufi lea e ta'u manino mai ai ou vaega e le o iloa.
- Fa'amaoniga o le tausisia ua fa'afanua i pulega o lo'o noatia moni oe, fa'atasi ai ma o latou aso.
- O se vaaiga o le sauniuni o le sapalai oloa ta'u atu ia te oe po'o fea vaitafe i luga o le sami e poloka ai lau femalagaa'iga.
O isi mea uma - o le fesuia'iga o ki, le olaga atoa o tusi faamaonia, le fa'atulagaina o le HSM, le mauaina o feso'ota'iga - e taua, ae o lo'o i lalo ifo o nei mea e ono. E le mafai ona e fesuia'i mea e te le'i mauaina.
Auala e fesoasoani ai Xygeni
Xygeni's Tausisia o le Saogalemu o le Quantum gafatia e maua uma ai mea e ono mai le su'esu'ega ua uma ona fa'agaoioia i lau pipelineLeai se oloa ese'ese o meatotino tau crypto, leai se sui, leai se suiga i le auala e te fausia ai - o le sailiga o crypto e fa'atautaia fa'atasi ma le SCA (su'esu'ega o le tu'ufa'atasiga o polokalama faakomepiuta - le su'esu'ega fa'alagolago), SAST (su'ega saogalemu o talosaga tumau - le su'esu'ega o le code puna) ma IaC auiliiliga ua uma ona ia te oe.
1 · O le CBOM. E fa'asalalau e Xygeni se CycloneDX CBOM e aofia ai ituaiga aseta crypto e fa - algorithms, protocols, tusi faamaonia ma mea e feso'ota'i i ai e pei o ki ma salts - i luga o Java, Kotlin, JavaScript/TypeScript, Python, Go, C#, PHP ma Swift, ma feso'ota'i algorithm ta'itasi i le faletusi e fa'atinoina. O aseta Crypto o mea taua i luga o le fausaga, fa'atasi ai ma vaega, vaivaiga, mea lilo ma IaC o mea na maua, o lea e tutusa ai le amataga ma le talafaasolopito. E le aofia lava meafaitino autu i le lisi o oloa — na o lona iai, ituaiga ma le nofoaga.
2 · Fa'avasegaga o tulaga lamatia fa'akomuniti. O aseta uma ua fa'ailogaina motusia pu'upu'u (ki-lautele, e tatau ona suia), vaivai i le grover (tutusa pe fa'alava, e mafai ona fa'ama'a'a pe a uma ona fa'atulaga) pe saogalemu i le pqc, ma fa'ailogaina mo le fa'aalia o le HNDL. O le eseesega lava lea e tasi e fa'amalosia ai le SAST fautuaga mo le toe faaleleia, lea e vaevaeina i le vasega muamua: RSA ma ECC e "siitia atu i le ML-KEM poʻo le ML-DSA, faʻatasi ai ma se fausaga faʻafefiloi i le taimi o le suiga", ae o AES-128 ma SHA-256 e "faʻateleina le ki poʻo le tele o le digest". O se mea e mafaufauina lenei mea - o le fautuaina o se ki RSA tele atu e faasaga i se fili quantum e sili atu le leaga nai lo le leai o se tala, ma soʻo se meafaigaluega e faʻafefiloi ai mataupu e lua o le a faia tonu lava lena mea.
3 · O le fa'asologa o femalagaiga ua fa'atulagaina. Nai lo o se lisi mafolafola, e fa'ailoga e Xygeni aseta ta'itasi e vaivai i le quantum mai le 0–100 mai le vaivai o le quantum, le umi ma le maaleale o fa'amaumauga, le fa'aalia o feso'ota'iga, le mafai ona o'o atu i ai ma le taua o pisinisi, ma fa'asalalauina ai se fa'amaumauga ua fa'atulagaina. O le mea lea e liua ai "tulaga fa'aoga e maualuga le lamatiaga i le 2030" mai se fa'aupuga i se fa'asologa o galuega.
4 · O le fa'afanua o le ufiufi. Ua lipotia mai e Xygeni mea na ia tilotilo i ai ma mea na te leʻi tilotilo i ai: code punaoa, tusi faamaonia, faʻailoga faʻalagolago, faila ki tumaoti ma IaC o fa'atulagaga o lo'o lisiina o ni mea ua ufiufi, fa'aitiitiga pe le'i su'esu'eina, fa'atasi ai ma le taimi e fa'agaoioi ai ma feoa'iga i luga o le upega tafa'ilagi, fa'atalofa a le TLS, anotusi o le HSM ma le KMS, fa'aputuga fa'aputuga ma faletusi o vaega o koneteina ua ta'ua manino o ni nofoaga e le'i va'aia. E tali lelei atu tagata su'etusi i se meafaigaluega e ta'u mai ai ona lava tapula'a; o lea la, i lo matou poto masani, e fai CISO oe.
5 · Fa'amaoniga o le tausisia o tulafono. E iloilo e le afi tausisia tulafono le lisi o aseta numera fa'akomepiuta e fa'asaga i faiga e ono ma toe fa'afo'i mai fa'ai'uga e pasia, fa'aitiitiga pe le manuia e fa'asaga i o latou aso fa'atulagaina moni: NIST IR 8547, NSA CNSA 2.0, o le Fuafuaga o le EU PQC, ma vaega laiti o le post-quantum o PCI DSS 4.0, Dora ma NIS2. O lo'o i totonu lea o le scanner tausisia o tulafono e tasi e pei o le CIS Fa'ata'ita'iga o le Sapalai o Polokalama Faakomepiuta, OWASP SCVS ma OpenSSF standards, o lea la, o le tulaga o le PQC e lipotia mai i le auala lava e tasi e pei o le isi vaega o lau sapalai o polokalama faakomepiuta e tausisia le tausisia o le sapalai o polokalama faakomepiuta. O faʻalapotopotoga e sau mai isi nofoaga e faʻamautu ai a latou tulafono - ASD, CCCS, CCN - e mafai ona galulue mai faʻamaoniga tutusa, talu ai o na faʻafanua o loʻo i luga o le fausaga tutusa o le 2030/2035; naʻo le aso maeʻa o Ausetalia i le faʻaiuga o le 2030 e manaʻomia ona siakiina eseese.
6 · Sauniuniga o le sapalai. O faʻalagolago taʻitasi e iai lona uiga o le sauniuni mo le post-quantum — e lagolagoina ea le PQC, e ofoina atu ea ni auala faʻafefiloi, e iai se faʻafanua ua lolomiina — ina ia mafai ona e vaʻai poʻo fea auala faʻasolosolo o loʻo i lau auala taua, ma maua ai se vaʻaiga sauniuni mo le faʻatau atu.
I tua atu o mea e ono: sailiiliga o le crypto-agility. O loʻo faʻailoa mai foʻi e Xygeni ia mamanu e faia ai le isi fesiitaiga o se toe tusiaina — algorithm ua fa'amauina ma filifiliga o le pi'o, leai se fa'amatalaga o le tautua, fa'amauina o cipher suites tuai, fa'aliliuga o protocol e le mafai ona feutana'i. O le crypto vaivai ma vaivai i le quantum e mafai ona fa'amalosia e ala i le vaega tutusa o le faiga fa'avae e pei o isi au sailiga, o lea e mafai ai ona maua se algorithm fou a le Shor-broken i totonu o le pull request nai lo le su'esu'ega o le tausaga a sau.
Auala autu
- Saili le aso e te vave faamauina ai oe a'o le'i fuafuaina se mea. O le tele o fa'afanua e fa'atatau i le 2030 mo tulaga lamatia maualuga ma le 2035 mo le vaega o totoe — ae o Ausetalia e fa'amoemoe i le atoa ua faia le suiga i le faaiuga o le 2030, ma ua amata ona talosagaina e le PCI DSS le lisi o oloa i le 2025.
- Fuafua e faasaga i le foliga, ae le o le pulega. Mauaina i le 2026–2028, femalagaiga e maualuga le lamatiaga i le 2030–2031, maeʻa i le 2035. Afai e faʻatulaga faʻatasi, e te faʻamalieina le tele o na mea; siaki tuʻusaunoaga eseese.
- Amata i le lisi oloa, auā e muamua ona fesili mai tagata uma mo lea mea — o le EU, Sepania, Kanata, Ausetalia, le MAS ma le PCI DSS a Sigapoa e tatala uma ma le tu'uina atu lava e tasi.
- Faaaoga le CBOM e fai ma faatulagaga. O le fa'afanua a le EU e fautuaina lona igoa; o le ta'iala a Amerika i elemene maualalo o le CBOM e tatau ona faia pe tusa o Mati 2027 ma e mana'omia manino Fa'anatinati iloiloga
- Aua lava ne'i fenumia'i Shor ma Grover. E tatau ona sui le ki lautele; e mafai ona fa'ama'a'a le symmetric ma le hash i lona nofoaga sa'o. O fautuaga mo le toe fa'aleleia e fa'afefiloi ai nei mea e sili atu ona leaga nai lo le leai o se fautuaga.
- E faatulaga e le HNDL lau aso faatulagaina moni. O faʻamaumauga e tatau ona faʻalilolilo pe a mavae le 2035 ua faʻaalia i aso nei. Faʻamuamua faʻavae autu — TLS, IKE, soʻo se mea e puipuia ai faʻamaumauga aʻo feaveaʻi — nai lo saini.
- Fa'atulaga e tusa ai ma le taimi e tatau ai, e le gata i tulaga lamatia. O le fa'atuina o ki autū e fa'anatinati ae vave; o le sainia o firmware ma le PKI e lē fa'anatinati ae e gese, ma e tatau ona amata muamua mea e gese. So'o se mea e lē mafai ona e siitia ese — o masini tuai, oloa mai isi vaega ua fa'a'aisa — e tatau ona ta'ua i le tausaga nei, auā o le suiina o le pau lea o le filifiliga o totoe ma e mana'omia se ta'amilosaga o le paketi.
- Faamaumau le faʻaaogaina, ae le naʻo le algorithm. O le RSA e puipuia se TLS handshake ma le RSA signing firmware o ni galuega eseese se lua, e eseese sini, aso e gata ai ma ē ana. O se lisi oloa e na'o igoa o algorithm e lisiina e le mafai ona fa'atinoina se fesiitaiga.
- Ia talosagaina se fa'afanua fa'asalalau e fa'amaoni. So'o se meafaigaluega e fai mai e mafai ona va'aia atoatoa se fa'ailoga faalilolilo mai se su'esu'ega puna o se fa'atau tele lea. O mea e le mafai ona va'aia e taua i le su'etusi e pei lava o mea e mafai ona va'aia.
- Fausia mo le femalagaiga lona lua. E le'i mae'a le FIPS 206, e le'i mae'a fo'i le HQC standardfa'alauteleina, ma o Saina ma Korea o standardo le fa'atulagaina o o latou lava aiga. O se fa'alapotopotoga fa'avaomalo o le a umia le sili atu ma le tasi le seti o algorithm post-quantum; o sailiga o le crypto-agility e taugofie i le taimi nei ma taugata i le 2031.
- Fa'aautomatika pe toe fai. O se lisi o fa'ailoga fa'alilolilo ua toe gaosia i luga o fausaga ta'itasi o se fa'atonuga. O se siata lapopo'a o se ata pu'e e amata ona fe'avea'i i le aso lava e sainia ai.
Ina ia faitau atili
O faʻamatalaga auiliili faʻapitoa — o mea ua maua, le auala e galue ai le faʻavasegaga o le lamatiaga faʻakomuniti ma le faʻailogaina o mea e faʻamuamua, o mea e iloiloina ai faiga tausisia taʻitasi, ma le auala e maua ai lipoti — o loʻo i totonu o le pepa faʻamaumauga a Xygeni:
- Xygeni: “Tausisia o le Saogalemu o le Quantum". Pepa Fa'amaonia a Xygeni."
- Xygeni: “Fausia se CBOM ma le Xygeni CLI". Pepa Fa'amaonia a Xygeni."
- Xygeni: “Tausisia o tulafono lagolagoina standards". Pepa Fa'amaonia a Xygeni."
Standards ma algorithms:
- NIST: “IR 8547 (Uluai Tusi Fa'asalalau): Suiga i le Fa'ailoga Fa'akomepiuta Pe a Mae'a le Quantum Standards“. Novema 2024.
- NIST: “FIPS 203 (ML-KEM)","FIPS 204 (ML-DSA)","FIPS 205 (SLH-DSA)“. Aokuso 2024.
- NIST: “IR 8545: Lipoti o le Tulaga i le Taamilosaga Fa o le NIST PQC StandardFa'agasologa o galuega“. Mati 2025.
- NIST: “SP 800-57 Vaega 1 Toe Iloiloga 5: Fautuaga mo le Pulega o Ki” — Laulau 2, malosiaga fa'atusatusa o le puipuiga.
- NIST: “SP 800-208: Fautuaga mo Fuafuaga Fa'ailoga Fa'avae i luga o le Hash a le Setete"(LMS, HSS, XMSS, XMSS^MT). Oketopa 2020.
- IETF: "RFC 9794: Fa'aupuga mo Fuafuaga Fa'afefiloi Fa'ale-Aganuu Post-Quantum“. Iuni 2025.
- Cloudflare: "O le tulaga o le post-quantum Internet i le 2025"ma faʻamatalaga ola o le vaetamaina i luga o le"Cloudflare Radar".
- Afa o le Afa DX: “Pili o Meafaitino Fa'a-Kripto (CBOM)"Ma le"Fa'alauiloaga o le CycloneDX v1.7". Oketopa 2025."
Fuafuaga fa'afanua fa'aleatunuu ma fa'aitulagi:
- ASD (Ausetalia): “Fuafuaina mo le fa'ailoga faalilolilo pe a uma le quantum". Setema 2025."
- Vaega Galulue Faatasi a le NIS: “O se Auala Fa'atino Fa'atasi mo le Suiga i le Post-Quantum Cryptography“. Iuni 2025.
- CCN (Sepania): “CCN-TEC 009 / BP-37 — Recomendaciones for una transición postcuántica segura“. Iulai 2026.
- Komisi Europa: "Fautuaga a le Komisi (EU) 2024/1101"(11 Aperila 2024) ma le "COM(2026) 13 — Fautuaga e fa'asa'o ai le Fa'atonuga (EU) 2022/2555 (NIS2)” (20 Ianuari 2026).
- NCSC (Peretania): “Taimi faatulagaina mo le siitia atu i le post-quantum cryptography“. Mati 2025.
- Nofoaga Tutotonu a Kanata mo le Puipuiga Fa'atekonolosi: "Fuafuaga mo le siitia atu i le fa'ailoga fa'akomepiuta pe a uma le quantum mo le Malo o Kanata (ITSM.40.001)“. Iuni 2025.
- O le Fale Paʻepaʻe: "Poloaiga Fa'atonu 14412 — Puipuia o le Atunu'u Mai Osofa'iga Fa'ailoilo Fa'apitoa"(22 Iuni 2026) ma le OMB"M-26-15” (24 Iuni 2026).
- NSA: "Punaoa o le Puipuiga Fa'atekonolosi i le Post-Quantum (CNSA 2.0)".
- CRYPTREC (Iapani): “CRYPTREC” — ML-KEM ua fa’aopoopoina i le Lisi o Fa’amatalaga Fa’amaonia ua Fautuaina, Mati 2026.
- MAS (Sigapoa): “Fautuaga i le Taulimaina o Lamatiaga o le Puipuiga Faakomepiuta e Fesootai ma le Quantum“. Fepuari 2024.
- NZISM (Niu Sila): “Sauniuniga mo le Post-Quantum Cryptography".
- ICCS (Saina): “Inisetiute o Fa'ailoga Fa'apisinisi Standards” — polokalame o algorithms fa'ailoga fa'apisinisi o le isi tupulaga.
- ITI (Pasila): “ITI publica Instrução Normativa que incorpora algoritmos pós-quânticos i ICP-Brasil". Ianeiro 2026."
Vaevaega ma matafaioi fa'alava:
- EU: "Faatonuga (EU) 2022/2555 (NIS2)"; "Tulafono Faatonutonu (EU) 2022/2554 (DORA)"; "Tulafono Faatonutonu a le Komisi (EU) 2024/1774 (DORA ICT management-risk RTS)"; "Tulafono Faatonutonu (EU) 2024/2847 (Tulafono o le Malosiaga Faatekinolosi)".
- Puipuiga o le PCI Standardle Fono a le s: “Aotelega o Suiga mai le PCI DSS v3.2.1 i le v4.0” (manaoga 12.3.3).
talaaga:
- Craig Gidney: “Auala e fa'atatau ai le 2048 bit RSA integers ma le itiiti ifo ma le miliona qubits pisa“. Google Quantum AI, Me 2025.
- Michele Mosca: “Puipuiga fa'atekonolosi i se vaitaimi ma komepiuta quantum: pe o le a tatou sauni ea?". IACLomia Toe 2015/1075.





