Tlolo ea Boitsebiso ke Eng? #
Tlolo ea data ke ha phihlello kapa phatlalatso e sa lumelloang ea data e hlokolosi, ea lekunutu, kapa e sirelelitsoeng e etsahala. Lintlha tsena li ka kenyelletsa tlhahisoleseling ea botho (mohlala, mabitso, linomoro tsa Ts'ireletso ea Sechaba), tlhahisoleseling ea lichelete (mohlala, lintlha tsa karete ea mokitlane), kapa thepa ea kelello (mohlala, liphiri tsa khoebo). Tlolo ea data e ka etsahala ka lebaka la mekhoa e fapaneng, joalo ka:
- Hacking: Ho sebelisa bofokoli ba software kapa marang-rang ho fumana phihlello e sa lumelloang.
- Phishing: Li-imeile kapa liwebsaete tse thetsang tse qhekellang basebelisi hore ba senole tlhahisoleseling ea bohlokoa.
- Ka Hare Litšokelo: Basebetsi, borakonteraka, kapa balekane ba pepesang tlhahisoleseding ka boomo kapa ka boomo.
- Bosholu ba 'Mele: Ho utsoa lisebelisoa tsa 'mele tse nang le tlhahisoleseling ea bohlokoa.
Hobaneng ha ho se sebetse hantle ha data ho le bohlokwa? #
Tlolo ea data ke bothata bo boholo lefatšeng la dijithale la kajeno, ka monyetla oa ho baka kotsi e kholo mekhatlong:
- Litahlehelo tsa Lichelete: Likotlo tse tsoang mekhatlong ea taolo, litšenyehelo tse amanang le ho tsebisa bareki, litefiso tsa molao le ho lokisa litsamaiso tse senyehileng.
- Tšenyo ea Setumo: E senya tšepo ea bareki 'me e lebisa phatlalatsong e mpe.
- Litaba tsa Molao: Ho hloleha ho latela melao ea tšireletso ea data ho ka fella ka likotlo tsa molao.
Melemo ea Bohlokoa ea ho Sebetsana le Litlolo tsa Lintlha: #
- Tšireletso e Ntlafetseng: Ho kenya tshebetsong mehato ya thibelo ho matlafatsa boemo ba tshireletso ka kakaretso le ho fokotsa bofokodi.
- Ho latela melao ea tsamaiso E sireletsa tlhahisoleseding ho fihlela melao le melawana standards, ho qoba likotlo le likotlo.
- Ts'ebeliso ea Moreki: E bontša a commitho matlafatsa tshireletso ya data, ho matlafatsa boitshepo le botshepehi ba bareki.
Lisebelisoa tsa ho Thibela le ho Laola Litšitiso tsa Data: #
- Thibelo ea Tahlehelo ea Boitsebiso (DLP) Software: E hlokomela le ho sireletsa tlhahisoleseding e hlokolosi ho phihlello le ho dutla ho sa dumellwang (mohlala, Symantec DLP, McAfee Total Protection).
- Lisebelisoa tsa Encryption: E patela data nakong eo e phomotseng le nakong eo e fetisetswang ho netefatsa lekunutu leha e ka tshwarwa (mohlala, VeraCrypt, BitLocker).
- Sistimi ea Tlhahisoleseling ea Tšireletso le Tsamaiso ea Liketsahalo (SIEM): Fana ka tlhahlobo ea litemoso tsa ts'ireletso ka nako ea sebele bakeng sa ho lemoha kapele (mohlala, Splunk, IBM QRadar).
Mathata a ho Tlola Dintlha: #
- Tlhahlobo: Ho fumana tšitiso ho ka ba thata 'me ho ka nka likhoeli ho e fumana.
- Karabo: Ho hloka boiteko bo kopanetsoeng ba ho thibela tlōlo ea molao, ho fokotsa tšenyo le ho tsebisa batho ba amehileng.
- thibelo: Litšokelo tse ntseng li fetoha li hloka ho lula li le teng mabapi le mehato le mahlale a morao-rao a ts'ireletso.
Lipotso tse botsoang khafetsa mabapi le ho tlola data: #
Nka tseba joang hore mokhatlo oa ka o tlōtsoe molao?
Mosebetsi o sa tloaelehang oa marang-rang, boiteko ba ho fihlella bo sa lumelloang, le litlaleho tsa data e utsoitsoeng e ka ba matšoao.
Ke lokela ho etsa eng haeba ho hlaha tlolo ea molao?
Thibela tlolo hang-hang, hlahloba tšenyo, tsebisa batho ba amehileng le balaoli, 'me u kenye tšebetsong mehato ea thibelo.
Nka sireletsa mokhatlo oa ka joang?
Kenya tshebetsong mekgwa e matla ya tshireletso jwalo ka dintlafatso tsa software tsa kamehla, koetliso ya basebetsi, ho patela data, le ho beha leihlo ka tswelopele.
fihlela qeto ena: #
Ho utloisisa tlōlo ea data le ho kenya tšebetsong mehato e matla ea ts'ireletso ho bohlokoa bakeng sa ho sireletsa tlhahisoleseling ea bohlokoa. Ka ho sebetsana le bofokoli, ho latela melaoana, le ho matlafatsa tšepo ea bareki, mekhatlo e ka fokotsa likotsi tse amanang le tlōlo ea data. Ho lula u tseba le ho ba mafolofolo mekhoeng ea ts'ireletso ea data ho thusa ho netefatsa botšepehi le lekunutu la data ea bohlokoa.